۱۳۹۷/۰۵/۰۳

تشریح فرایند انتشار صکوک در بازار سرمایه ایران

بیستمین نشست تخصصی انجمن مالی اسلامی با موضوع بررسی فرآیند انتشار اوراق بهاداراسلامی(صکوک) در بازار سرمایه برگزار شد.

بیستمین نشست تخصصی انجمن مالی اسلامی با موضوع بررسی فرآیند انتشار اوراق بهاداراسلامی(صکوک) در بازار سرمایه، در سالن اجتماعات گروه راهبران آرمان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی سمات،  غلامرضا ابوترابی مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه در این جلسه به تشریح روش های تامین مالی از طریق انتشار اوراق بهادار اسلامی در بازار سرمایه پرداخت و گفت: تامین مالی در بازار سرمایه از طریق بورس کالا، بورس انرژی، بورس اوراق بهادارتهران و فرابورس ایران انجام می پذیرد.

وی در ادامه، روش های تامین مالی بخش های مختلف اقتصاد در بازار سرمایه را معرفی کرد و گفت: شرکت های دولتی، خصوصی و تعاونی با طی مراحل مشخص، شرایط ورود به بازار سرمایه را کسب و اجازه عرضه اولیه اوراق بهادار را پیدا می کنند.

عضوانجمن مالی اسلامی تفاوت های تامین مالی در بازار سرمایه و نظام بانکی را تشریح کرد و گفت: تامین مالی در بازار سرمایه به صورت بلند مدت و مبتنی بر قرارداد انجام می پذیرد در حالیکه در نظام بانکی تامین مالی کوتاه مدت بوده و مبتنی بر عقود است؛ در بازار سرمایه اولویت بر تامین مالی بنگاه های بزرگ بوده و در نظام بانکی این بنگاه های کوچک و متوسط هستند که در اولویت تامین مالی قرار می گیرند.

وی خاطرنشان کرد: در نظام بانکی با تمرکز ریسک مواجهیم در حالیکه در بازار سرمایه این ریسک توزیع می شود و این موضوع سبب می شود که امکان تامین مالی در بازار سرمایه با مبالغ زیاد نیز فراهم گردد.

به عنوان مثال در فرآیند انتشار صکوک، ریسک بین ارکان مختلف از قبیل بانی، ضامن، بیمه گر و غیره توزیع می شود.

ابوترابی گفت: توسعه نظام مالی و تامین منابع مالی از طریق بازار سرمایه بر اساس سیاست های کلی نظام در امور تشویق سرمایه گذاری، سیاست های کلی تولید ملی و حمایت از کالا و سرمایه ایرانی، سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم توسعه طراحی و تدوین شده است.

این کارشناس، بازار بدهی را یکی از مهمترین اجزای بازارهای پولی و مالی نوین در هر کشور دانست و گفت: ضرورت توسعه بازارهای پولی و مالی غیرقابل انکار است؛ در واقع می ­توان مدعی بود که دستیابی به نظام مالی پویا، عمیق و کارا، بدون وجود بازار بدهی سالم با کارکرد مناسب و عمق کافی اساساً امکان­پذیر نیست. در بازار بدهی انواعی از اوراق بدهی کوتاه مدت، میان­مدت و بلندمدت مبادله می­ شود که می­تواند مرتبط با دولت، شرکت­ها، شهرداری­ها و غیره باشد.

 وی به مزایای ایجاد بازار بدهی در اقتصاد اشاره کرد و گفت: کمک به کشف قیمت منابع به صورت غیردستوری بر اساس ریسک، بازده و سررسید اوراق، هدایت نقدینگی به مسیر صحیح و جلوگیری از رشد بازارهای ناسالم و کمک به اعمال سیاست­های پولی توسط بانک مرکزی را می توان از امتیازات تشکیل بازار بدهی دانست. همچنین ایجاد ارتباط معقول و مشخص بین ریسک و بازده، کمک به تولید از طریق تأمین منابع مالی بنگاه­ها، کمک به اعمال سیاست­های مالی توسط دولت، کاهش فشار بر شبکه بانکی جهت تأمین مالی، بهبود شفافیت در بازارهای مالی و ایجاد تنوع در بازارهای مالی از دیگر مزایای بهره مندی از بازار بدهی است.

ابوترابی ارکان انتشار اوراق بدهی را تشریح کرد و مسیر تامین مالی از طریق انتشار صکوک در بازار سرمایه را توضیح داد و گفت: پس از بررسی طرح تامین مالی توسط شرکت و تهیه گزارش توجیهی توسط شرکت و مشاورعرضه و پس از اخذ نظر حسابرس و بازرس قانونی و ارسال سایرمدارک و مستندات مربوطه به سازمان بورس و اوراق بهادار از طریق مشاورعرضه، بررسی مدارک و مستندات توسط سازمان بورس و اوراق بهادارصورت می گیرد. اگر نواقصی در مدارک و مستندات وجود داشته باشد، توسط مشاور عرضه رفع شده و موافقت اصولی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صادر می گردد. پس از صدور موافقت اصولی، قراردادهای مربوطه تهیه و توسط ارکان انتشار اوراق امضاء شده سپس جهت اخذ مجوز انتشار توسط شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه، به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال می گردد.

پس از اخذ مجوز انتشار و فروش اوراق در بورس یا فرابورس و تنظیم اسناد رسمی جهت نقل و انتقال دارایی های مبنای انتشار، مجوز برداشت از حساب به منظور واریز وجوه به حساب بانی/فروشنده (حق العمل کار) از سازمان بورس و اوراق بهادار اخذ و اقدامات لازم در این خصوص به عمل می آید.

وی پس از شرح مبسوط ساختار و فرآیند تشکیل بازار بدهی به چگونگی انتشار اوراق اجاره( بعنوان یکی از اوراق بدهی) با هدف تامین نقدینگی پرداخت و گفت: ابتدا لازم است بانی یعنی متقاضی تأمین مالی در خصوص موضوع تأمین مالی و دارایی مبنای انتشار اوراق تصمیم گیری کرده و مدارک و مستندات از طریق شرکت مشاورعرضه به نمایندگی از بانی به سازمان بورس ارسال گردد. در ادامه، در صورت کامل بودن مدارک و مستندات، موافقت اصولی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار صادر می گردد. پس از تهیه و تنظیم قراردادهای مرتبط با ارکان انتشار و امضای آنها، درخواست مجوز انتشار به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال شده و در صورت صدور مجوز انتشار، پذیره نویسی آغاز می گردد.

پس از فروش اوراق و جمع آوری وجوه و تنظیم اسناد رسمی، مدارک مربوطه به منظور اخذ مجوز برداشت از حساب شرکت واسط و واریز آن به حساب بانی به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال می شود. در این اوراق، بانی متعهد به پرداخت مبالغ اجاره بها در مواعد مشخص شده طبق قرارداد به دارندگان اوراق بوده و پس از انجام تعهدات مربوطه توسط بانی در سررسید اوراق، دارایی مجددا به تملک بانی در می آید.

این کارشناس مالی در گزارش مبسوط خود جزییات انتشار اوراق خرید دین، رهنی، منفعت، استصناع (سفارش ساخت)، مرابحه را نیز تشریح کرد و در پایان نگاهی اجمالی بر فرآیند اجرایی صکوک منتشره در بازار سرمایه داشت.